https://azbaku.org/ ru Siyasət - AzBaku.org DataLife Engine https://azbaku.org/index.php?newsid=20459 https://azbaku.org/index.php?newsid=20459

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa edilməsi uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında və dövlət sərhədinin mühafizəsi üzrə xidməti vəzifələrinin icrası zamanı igidlik və mərdlik göstərmiş, hərbi hissə qarşısında qoyulmuş tapşırıqları icra edərkən vəzifə borcunu şərəflə yerinə yetirərək şəhid olmuş Azərbaycan Respublikası Dövlət Sərhəd Xidmətinin aşağıdakı hərbi qulluqçuları və mülki işçisi ölümündən sonra 3-cü dərəcəli "Vətənə xidmətə görə" ordeni ilə təltif ediliblər.

Bu barədə Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb.

Sərəncama əsasən, təltif olunanlar aşağıdakılardır:

Nəzirov Emil Nəzir oğlu – polkovnik

Baxışlı Baxış Elşən oğlu – mayor

Əhmədov Elbrus Səmrəddin oğlu – mayor

Əliyev Emil Elman oğlu – mayor

Mayılov Emil Şahid oğlu – mayor

Məmmədov Murad Yaşar oğlu – mayor

Bayramlı Cavid Əhliman oğlu – kapitan

Əhmədxanov Ceyhun Xanlar oğlu – tibb xidməti kapitanı

Qaraisayev Teymur Ənvər oğlu – kapitan

Meydanov Elməddin Bahəddin oğlu – kapitan

Muxtarov Sərxan İlqar oğlu – kapitan

Eyvazov Samir Elmar oğlu – baş leytenant

Nağıyev Fərid Təyyar oğlu – baş leytenant

Süleymanov Abdulla Telman oğlu – leytenant

Alimov Fərid Elçin oğlu – gizir

Abasov Davud Yalçın oğlu – kiçik gizir

Bağırlı Mirsədi Mircəfər oğlu – kiçik gizir

Hüseynov İmamalı Cəlil oğlu – kiçik gizir

İbrahimov Elnur Dönməz oğlu – kiçik gizir

İbrahimov Sultan Mikayıl oğlu – kiçik gizir

Qasımov Xalid Rafik oğlu – kiçik gizir

Quliyev Fərid Ayazxan oğlu – kiçik gizir

Məmmədli Əşrəf Elman oğlu – kiçik gizir

Məmmədov Əli Zeynal oğlu – kiçik gizir

Mustafayev Əkbər Natiq oğlu – kiçik gizir

Namazov Elcan Hidayət oğlu – kiçik gizir

Paxırov Elsevər Eyvaz oğlu – kiçik gizir

Ramazanlı Əlizamin Umud oğlu – kiçik gizir

Şükürov Alim Davud oğlu – kiçik gizir

Tağıyev Şahin Rəhim oğlu – kiçik gizir

Əliyev Rəvan Yusif oğlu – əsgər

Fərzəliyev Fərzalı Əlimövsüm oğlu – əsgər

Hüseynov Vusal Yəhya oğlu – əsgər

İsgəndərli Səbuhi Yaşar oğlu – əsgər

Qalayçiyev Faiq İsrafil oğlu – əsgər

Qasımov Mürtaza Elman oğlu – əsgər

Quliyev Mehtab Ənvər oğlu – əsgər

Nağıyev Əli Elşən oğlu – əsgər

Paşazadə Orxan Nazim oğlu – əsgər

Vəliyev İbrahim Ələmşah oğlu – əsgər

Nəbiyev Elçin Fikrət oğlu.]]> admin Mon, 17 Aug 2026 12:41:06 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20458 https://azbaku.org/index.php?newsid=20458
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Bakıda səfərdə olan Ukraynanın sabiq Prezidenti Viktor Yuşenko ilə görüşüb.

Bu barədə dövlət başçısı "X" hesabında qeyd edib.

"20 ildən artıq davam edən tanışlığımız əsnasında xoş xatirələrimizi bölüşdük, Azərbaycan–Ukrayna münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində gördüyümüz birgə işləri xatırladıq və əlaqələrin gələcək perspektivləri barədə fikir mübadiləsi apardıq. Görüş zamanı Ukraynanın Azərbaycandakı səfiri tərəfindən mənə "İrpin şəhərinin fəxri vətəndaşı" vəsiqəsi təqdim edildi", - deyə paylaşımda qeyd edilib.

]]> admin Mon, 17 Aug 2026 12:15:19 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20457 https://azbaku.org/index.php?newsid=20457
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev indoneziyalı həmkarı Prabovo Subiantoya təbrik məktubu ünvanlayıb.

Təbrikdə deyilir:

"17 Avqust – İndoneziya Respublikasının Müstəqillik Günü münasibətilə Sizə və Sizin simanızda dost xalqınıza öz adımdan və Azərbaycan xalqı adından ən səmimi təbriklərimi və xoş arzularımı çatdırıram.

Hazırda Azərbaycan ilə İndoneziya arasında qarşılıqlı maraq doğuran bir sıra sahələr, xüsusilə də iqtisadiyyat, qarşılıqlı investisiya qoyuluşu, humanitar və digər istiqamətlər üzrə əməkdaşlığımızın əhatə dairəsinin daha da genişləndirilməsi üçün yaxşı imkanlar vardır.

Əminəm ki, Azərbaycan-İndoneziya dostluğu və əməkdaşlığının xalqlarımızın rifahı naminə möhkəmlənməsinə nail olacağıq.

Belə bir əlamətdar gündə Sizə möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ali dövləti fəaliyyətinizdə müvəffəqiyyətlər, dost İndoneziya xalqına daim əmin-amanlıq və firavanlıq arzulayıram".]]> admin Mon, 17 Aug 2026 11:38:11 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20425 https://azbaku.org/index.php?newsid=20425
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində səsləndirdiyi fikirlər müxtəlif ölkələrin media qurumları tərəfindən geniş işıqlandırılıb.

Rusiyanın "Kommersant", "İnterfaks", "Вестник Кавказа" və "NEWS.ru" media orqanları dövlətimizin başçısının müsahibəsinin əsas məqamlarını oxucuların diqqətinə çatdırıblar.

"Kommersant" Azərbaycanın neft və qazla yanaşı, elektrik enerjisini də Avropa bazarına çıxarmaq niyyətini önə çəkib. Nəşr Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində bu barədə səsləndirdiyi "yerləşdiyimiz bölgədə bizdən başqa bu qədər enerji ilə, istər neft-qaz, istər elektrik enerjisi ilə təmin olunan ikinci ölkə yoxdur. Qonşu ölkələrə ixrac imkanlarımızı genişləndirərək biz, eyni zamanda, Avropa bazarına da çıxacağıq" fikirlərini oxucuların diqqətə çatdırıb.

"İnterfaks" isə enerji ixracının genişləndirilməsi, elektrik enerjisinin Gürcüstan və Türkiyə ərazilərindən Avropaya çatdırılması, "Black Sea Energy" layihəsi, eləcə də Naxçıvanda Günəş elektrik stansiyalarının gücünün artırılması ilə bağlı məlumatlara geniş yer ayırıb. Agentlik xəbərində, həmçinin Prezident İlham Əliyevin TRIPP layihəsi ilə bağlı açıqlamalarına da yer verib.

Agentlik Zəngəzur dəhlizi üzrə praktiki işlərin başlanması, Horadiz-Ağbənd avtomobil yolunun hazırkı vəziyyəti, dəmir yolunun 2027-ci ildə Ermənistan sərhədinə çatdırılmasının planlaşdırılması və marşrutun illik 15 milyon ton yükdaşıma qabiliyyətinə malik olacağı barədə məlumatları oxucularına çatdırıb. Qeyd edilib ki, Naxçıvan dəmir yolunun yenidən qurulması və ümumi uzunluğunun 194,2 kilometrə çatdırılması, həmçinin 10 stansiyanın yenidən qurulması nəzərdə tutulur.

"Вестник Кавказа" Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanın vahid konsepsiya əsasında inkişaf etdirilməsi, eləcə də Zəngəzur dəhlizinin nəqliyyat imkanları ilə bağlı fikirləri xüsusi qeyd edib.

"NEWS.ru" portalı isə Azərbaycanın əsas hissəsindən Naxçıvana Ermənistan ərazisindən keçməklə elektrik verilişi xətlərinin çəkilməsi layihəsinin hazır olması barədə Prezident İlham Əliyevin açıqlamasını yayıb.

Gürcüstanın "Interpressnews.ge", "1TV.ge" və "BPN.ge" xəbər portalları da Prezident İlham Əliyevin fikirlərinə geniş yer verib.

"1TV.ge" saytı dövlətimizin başçısının Rusiya, Ermənistan və Azərbaycan arasında imzalanmış üçtərəfli bəyanatın Ermənistan üçün əhəmiyyəti ilə bağlı açıqlamalarını oxucularına çatdırıb. Eyni zamanda, sənədin Ermənistan üçün kapitulyasiya aktı kimi qiymətləndirilməsi barədə fikirlərə də diqqət ayrılıb.

"Interpressnews.ge" portalının xəbərində qeyd edilib ki, Azərbaycan Avropa bazarına elektrik enerjisi ixrac etmək niyyətindədir. Bu istiqamətdə əsas marşrut Gürcüstan və Türkiyə ərazilərindən keçəcək. Eləcə də Qara dəniz enerji kabeli layihəsinin texniki-iqtisadi əsaslandırması hazırlanıb. Sayt, həmçinin Prezident İlham Əliyevin Ermənistanın köhnəlmiş atom elektrik stansiyasının bütün region üçün təhlükə mənbəyi olduğu, onun gec-tez fəaliyyətinin dayandırılmasının zəruriliyi və TRIPP layihəsi çərçivəsində Ermənistan ərazisində elektrikötürücü infrastrukturun yaradılması ilə bağlı fikirlərini ayrıca yayımlayıb.

"BPN.ge" isə yaydığı informasiyada Azərbaycanın Avropa enerji bazarına çıxmaq planını, bu məqsədlə Gürcüstan və Türkiyə üzərindən keçəcək marşrutun əhəmiyyətini ön plana çıxarıb. Portal dövlətimizin başçısının bu marşrutun hazırda yeganə çıxış yolu olması barədə fikrini sitat olaraq gətirib: "Qonşu ölkələrə ixrac imkanlarımızı genişləndirərək biz, eyni zamanda, Avropa bazarına da çıxacağıq. Çünki biz indi Avropaya neftimizlə, qazımızla çıxmışıq. Ancaq biz elektrik enerjisi ilə də çıxmaq istəyirik".

"Ambebi.ge" saytı da öz oxucularına Prezident İlham Əliyevin Ermənistanın atom elektrik stansiyasının köhnəlməsi və regiona təhlükə yaratması, stansiya bağlandıqdan sonra yaranacaq enerji böhranı ilə bağlı fikirlərini təqdim edib.

Türkiyə mediası da Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Televiziyasına müsahibəsində səsləndirdiyi mühüm məqamları geniş işıqlandırıb.

"Anadolu Agentliyi", "Haberler.com", "Doğruhaber" və "Yeni Akit" kimi portallar xəbərlərində Prezident İlham Əliyevin Zəngəzur dəhlizinin açılması, TRIPP layihəsinin icrasına başlanılması, dəhlizin illik ən azı 15 milyon ton yükdaşıma potensialı və onun nəqliyyatla yanaşı, fiber-optik, elektrik, gələcəkdə isə neft və qaz xətlərini əhatə edə biləcəyi ilə bağlı fikirlərinə geniş yer ayırıb.

"Yozgat", "Türkgün", "YeniBirlik", "SonDakika.com" və "Saraymedya" Naxçıvana Ermənistan ərazisindən elektrik xətlərinin çəkilməsi layihəsinin hazır olmasına, Cəbrayılda böyük yarımstansiyanın inşasına və Zəngəzur dəhlizinin enerji komponentinə diqqət yetirib.

"Ankara NetHaber" enerji dəhlizinin Ermənistan ərazisindən Naxçıvana, oradan Türkiyə və Avropaya uzanacağını, rəsmi İrəvan üçün alternativ enerji mənbəyi yarada biləcəyini vurğulayıb.

"Yeni Akit" qəzeti Ermənistanın atom elektrik stansiyasının yaratdığı təhlükəyə, "Fikirturu.com" portalı isə Azərbaycan və Mərkəzi Asiya ölkələri arasında "C5+1" formatında nəqliyyat, enerji və iqtisadi əməkdaşlığın əhəmiyyətinə dair fikirləri oxucularına çatdırıb.

"TRHaber" ABŞ, Azərbaycan və Ermənistanın Vaşinqton sammitinin birinci ildönümü ilə bağlı Birgə Bəyanatını işıqlandıraraq, sənəddə ötən il keçirilən görüşdən sonra əldə olunan irəliləyişlərə diqqət çəkildiyini, uzun illər davam edən münaqişəyə son qoyan təməlin möhkəmləndirilməsi və Cənubi Qafqazın daha firavan gələcəyə yönəldilməsi istiqamətində qətiyyətin ifadə olunduğunu qeyd edib.

Şimali Kiprin "Kıbrıs Türk" informasiya portalı isə Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana Ermənistan ərazisindən elektrik xəttinin çəkilməsi layihəsinin hazır olması, Zəngəzur dəhlizinin yalnız nəqliyyat deyil, həm də enerji, fiber-optik və gələcəkdə neft-qaz xətlərini əhatə edə biləcəyi ilə bağlı açıqlamalarına yer verib. Portal, həmçinin yaradılacaq enerji dəhlizinin Naxçıvandan Türkiyəyə və Avropaya uzanacağını, Azərbaycanın elektrik enerjisi ilə Avropa bazarına çıxmaq planı ilə bağlı fikirləri təqdim edib.

AZƏRTAC]]> admin Thu, 13 Aug 2026 17:53:48 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20409 https://azbaku.org/index.php?newsid=20409

Naxçıvanın davamlı sosial-iqtisadi inkişafı və ölkənin ümumi inkişaf proseslərinə daha sıx inteqrasiyası daim xüsusi diqqət mərkəzində olub. Bu hədəfə çatılması "Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafına dair 2023–2027-ci illər üçün Dövlət Proqramı" əsasında həyata keçirilir.

Həyata keçirilmiş tədbir nəticəsində müsbət dinamika qeydə alınıb. Belə ki, 2023-cü illə müqayisədə 2025-ci ildə muxtar respublikanın ümumi daxili məhsulu (ÜDM) real ifadədə 7,6 %, sənaye istehsalı 4,6 %, nəqliyyat və anbar təsərrüfatı 25,7 %, informasiya və rabitə sahəsi isə 2,1 % artıb. Hesabat dövründə əsas kapitala investisiyalar 2,5 dəfə, o cümlədən tikinti-quraşdırma işləri real ifadədə 2,1 dəfə artıb.

Naxçıvanda yeni iqtisadi inkişaf modelinin mühüm istiqamətlərindən biri sahibkarlığın maliyyə resurslarına çıxışının genişləndirilməsi və əlverişli biznes mühitinin formalaşdırılmasıdır. 2023-cü ildən 2026-cı ilin ilk altı ayı da daxil olmaqla Naxçıvanda Sahibkarlığın İnkişafı Fondunun vəsaiti hesabına 342 sahibkarlıq layihəsi maliyyələşdirilib, bu məqsədlə müvəkkil bank və bank olmayan kredit təşkilatları vasitəsilə ümumilikdə 27,2 milyon manat güzəştli kredit verilib. Layihə sayının sürətlə artması fonunda bir layihəyə düşən orta kredit məbləğinin azalması güzəştli maliyyələşmənin daha geniş sahibkar təbəqəsini əhatə etdiyini, xüsusilə kiçik və orta sahibkarlığın, ailə təsərrüfatlarının dəstəklənməsinin gücləndiyini göstərir.

Sənayenin təşviqi investisiya cəlbediciliyini artırır

Naxçıvan iqtisadiyyatının dayanıqlığının təmin olunmasının mühüm elementi sənaye istehsalının genişləndirilməsidir. Bu, eyni zamanda regionun investisiya potensialının artırılmasına dəstəkləyici təsirə malikdir. Bu strateji baxışın reallaşdırılması yönündə Prezident İlham Əliyevin müvafiq fərmanı ilə Sumqayıt Sənaye Parkından sonra ən böyük sənaye zonası olacaq Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Ötən gün dövlət başçısının iştirakı ilə Parkın təməli qoyulub. Naxçıvan şəhərinin cənub-qərb hissəsində, Naxçıvan-Sədərək avtomobil yolunun cənubunda yerləşən Park 310 hektar ərazini əhatə edəcək. Onun fəaliyyətinin təşkili məqsədilə ilkin olaraq ərazinin istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirilməsi, növbəti mərhələdə isə xarici və daxili infrastrukturun, o cümlədən elektrik və istilik enerjisi, qaz, su, rabitə, nəqliyyat, istehsal, inzibati, sosial və digər obyektlərin yaradılması nəzərdə tutulur. Artıq Parka potensial sahibkarların cəlb olunması istiqamətində bir sıra layihələr üzrə danışıqlar aparılır. Bu Parkın tərkib hissəsi olaraq 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyası inşa ediləcək. Prezident İlham Əliyevin ötən gün qeyd etdiyi kimi təkcə bir stansiya Naxçıvanın generasiya gücünü 1,5 dəfə artıracaq: "Təbii ki, bu stansiyanın iki məqsədi var: birincisi, Naxçıvan Muxtar Respublikasını dayanıqlı enerji ilə təmin etmək, ikincisi, ixrac məsələləridir".

Enerji dayanıqlılığı strateji hədəfə çevrilir

Regionda cərəyan edən mürəkkəb geosiyasi proseslər fonunda Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi daha aktual xarakter almaqdadır. Dövlət başçısının bildirdiyi kimi, elə etmək lazımdır ki, Naxçıvanın davamlı və dayanıqlı enerji təminatı heç vaxt pozulmasın. Naxçıvanın enerji təminatının şaxələndirilməsi və müasir enerji infrastrukturunun formalaşdırılması yönündə ardıcıl və sistemli dövlət siyasəti həyata keçirilir. Burada bir çox su və Günəş elektrik stansiyaları, modul tipli elektrik stansiyası inşa edilib. Naxçıvan şəhərində Regional Rəqəmsal İdarəetmə və SCADA Mərkəzinin, 110/35/10 kV-luq "Naxçıvan", 154/110/10 kV-luq "Babək", Culfa rayonunda 132/110/10 kV-luq "Culfa" və Babək rayonunda 110/35/10 kV-luq "Çeşməbasar" elektrik yarımstansiyalarının inşası başa çatdırılıb və 400/330/110 kV-luq "Naxçıvan çevirici qovşaq" yarımstansiyasının tikintisinə hazırlıq işləri aparılır, habelə gücü 36 MVt olan "Ordubad" və 15,6 MVt olan "Tivi" su elektrik stansiyalarının inşası davam etdirilir.

Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi, Naxçıvanda Günəş enerjisinin potensialı çox böyükdür. Ümumiyyətlə aparılan monitorinq və dəqiq təhlillər Naxçıvanın Günəş elektrik enerjisinin istehsalı üçün Azərbaycan ərazisində ən əlverişli məkan olduğunu göstərir. Ümumilikdə Naxçıvanda 688 hektar sahə Günəş elektrik stansiyalarının tikintisi üçün bərpaolunan enerji mənbələri ərazisi kimi müəyyən edilib.

Hazırda Naxçıvan şəhərində ümumi gücü 50 MVt olan "Şəms 1" və "Qərbi Üfüq" Günəş Elektrik stansiyaları inşa edilir. 25 MVt-lıq "Şəms 1" layihəsi üzrə artıq 10 MVt gücündə Günəş panellərinin quraşdırılması başa çatdırılıb. Tikinti-quraşdırma işlərinin bu ilin noyabrında yekunlaşdırılması planlaşdırılır. Stansiyanın istismara verilməsindən sonra illik təxminən 57 milyon kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsal olunacağı və 19 minə yaxın ev təsərrüfatının enerji ilə təmin ediləcəyi planlaşdırılır. "Qərbi Üfüq" Günəş Elektrik Stansiyasının inşası ilə bağlı topoqrafik işlər artıq tamamlanıb, geoloji tədqiqat işləri isə davam edir. Cari ilin sonunadək tikinti işlərinə başlanılması nəzərdə tutulur. Stansiyanın istismara verilməsindən sonra illik təxminən 61 milyon kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal olunacaq və bu, 21 minə yaxın ev təsərrüfatının enerji ilə təmin olunmasına imkan verəcək. Dövlət başçısı hesab edir ki, təkcə günəş elektrik enerjisinin istehsalı Naxçıvanda təqribən ən azı 500 meqavat ola bilər.

Yeni aqrar inkişaf modeli

Su ehtiyatlarının tükənməsi ilə bağlı qlobal miqyasda cərəyan edən proseslər ölkəmiz üçün də aktualdır. Bu ölkəmizin məhdud su ehtiyatlarına malik olması ilə bağlıdır. Çoxillik məlumatlara əsasən, respublikanın yerüstü su ehtiyatları 30 milyard kubmetr təşkil edir. Bu ehtiyatların yalnız 30 %-i ölkə ərazisində formalaşır, 70 %-i isə qonşu ölkələrin ərazilərindən daxil olur. Son illər iqlim dəyişilmələrinin və uzun sürən quraqlıqların təsirindən ölkəmizin əsas su arteriyaları olan Kür və Araz çaylarının axını kəskin surətdə azalır, daxili çayların bir çoxu isə tamamilə quruyur. Naxçıvanın təbii-coğrafi xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla su təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, mövcud su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, su itkilərinin azaldılması və müasir suvarma infrastrukturunun yaradılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə həyata keçirilən fəaliyyət "Naxçıvan Muxtar Respublikasında su ehtiyatlarından səmərəli istifadənin təmin edilməsinə dair 2026–2030-cu illər üçün Tədbirlər Planı" ilə müəyyən olunub. Görüləcək tədbirlər yalnız ayrı-ayrı su təsərrüfatı obyektlərinin bərpasını nəzərdə tutmur. Eyni zamanda su mənbəyindən istehlakçıya qədər bütöv su idarəetmə zəncirinin yenilənməsi planlaşdırılır. Bu, Naxçıvanda su təhlükəsizliyinin uzunmüddətli əsaslarının formalaşdırılmasına, əhalinin həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsinə xidmət etməklə yanaşı həm də kənd təsərrüfatının dayanıqlı inkişafına mühüm töhfə vermiş olacaq. Prezidentin dediyi kimi, bu gün suvarılmayan torpaqlara su veriləcək.

Belə ki, su təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi ilə paralel olaraq muxtar respublikanın zəngin kənd təsərrüfatı potensialının daha səmərəli reallaşdırılması, aqrar sektorun modernləşdirilməsi və müasir istehsal modellərinin tətbiqi istiqamətində də strateji hədəflər müəyyən edilib. Belə ki, 2026-cı il 20 may tarixində imzalanmış Sərəncamla kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı təsdiq edilib. Proqrama əsasən, pilot layihə məhz muxtar respublikada həyata keçiriləcək və dövlət dəstəyi ilə bir model kooperativ yaradılacaq. Proqram çərçivəsində eyni zamanda, süd, ət, qoyunçuluq və digər istiqamətlər üzrə aqrar məhsul istehsalı kooperativlərinin və onların ittifaqlarının yaradılması və fəaliyyətinin dəstəklənməsi nəzərdə tutur. Gözlənilir ki, bu yanaşma kiçik torpaq sahiblərinin bazara çıxış imkanlarının genişləndirilməsinə və emal zəncirinin gücləndirilməsinə xidmət edəcək.

Yaxın Şərqə gedən yollar yenidən Naxçıvandan keçəcək

Regionda həyata keçirilən mühüm nəqliyyat layihələri Naxçıvanın strateji əhəmiyyəti artıracaq. Əsas ticarət yolları və logistika xətlərinin buradan keçməsi Naxçıvan üzərindən böyük həcmdə yüklərin keçəcəyi anlamına gəlir. Burada əhəmiyyətli rol ölkə başçısının təşəbbüsü ilə ərsəyə gələn Zəngəzur dəhlizi (Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu -TRIPP) layihəsinin üzərinə düşür. Sözügedən layihə çərçivəsində muxtar respublikanın dəmir yolları yenidən qurulur. Hazırda Azərbaycan–Ermənistan sərhədindən Ordubad istiqamətində ilk 7 kilometrlik sahədə tikinti işləri aparılır. Tikinti işlərinin birinci mərhələsi Salamməlik, Ordubad, Aza və Culfa sahələrini əhatə edir. Dəmir yolu boyunca ümumilikdə 814 mühəndis qurğusunun, o cümlədən 10 stansiyanın, 3 platformanın, 29 körpü, 11 yolötürücünün və müxtəlif keçidlərin inşası və yenidən qurulması nəzərdə tutulur. Hazırda 6 kilometrlik hissədə torpaq işləri tamamlanıb, Salamməlik stansiyasından başlayaraq 700 metrlik hissədə yeni rels-şpal çərçivələri quraşdırılıb.


Naxçıvanda yenidən qurulmaqda olan dəmir yolu şəbəkəsi Ordubad tərəfdən, Horadiz–Ağbənd dəmir yolu xətti isə Azərbaycanın əsas hissəsindən Zəngəzur dəhlizinə qoşulacaq. Bununla Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan MR arasında birbaşa dəmir yolu əlaqəsinin formalaşması nəzərdə tutulur. Eyni zamanda, bu marşrut Türkiyə ilə birbaşa dəmir yolu bağlantısını yaradacaq. Yeni bağlantı Orta Dəhlizin imkanlarını genişləndirməklə Avropa və Asiya arasında yük daşımalarının inkişafına, Türkiyə və Avropanın bazarlarına çıxışın gücləndirilməsinə töhfə verəcək. Eyni zamanda Zəngəzur dəhlizi Şimal–Cənub nəqliyyat marşrutu ilə bağlantı baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyacaq. Bu, Naxçıvana üçün Mərkəzi Asiya Avropanı birləşdirən, 15 milyon ton yükaşırma gücü olan dəhlizə çevrilmək perspektivini vəd edir. Beləliklə, Naxçıvanın əsrlər boyu malik olduğu strateji coğrafi mövqe yeni nəqliyyat imkanları ilə iqtisadi üstünlüyə çevriləcək.

Prezident İlham Əliyevin bu gün imzaladığı Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair sərəncamla bölgəyə 258 milyon manat vəsait ayrılıb. Həmin vəsaitdən təkcə Ordubad rayonunun Tivi kəndində Gilançay üzərində ümumi gücü 15,6 MVt olan Tivi Su Elektrik Stansiyasında tikinti-quraşdırma işlərinin davam etdirilməsinə 66 milyon manat xərclənəcək. Ümumilikdə ayrılmış vəsait Naxçıvanın infrastruktur bazasını möhkəmləndirəcək, məşğulluğu artıracaq, əhalinin həyat səviyyəsini yüksəldəcək və muxtar respublikanın ölkənin ümumi inkişafına töhfəsini daha da gücləndirəcək. Bu qərar dövlət başçısının regionların tarazlı inkişafı siyasətinin və Naxçıvana xüsusi diqqətinin konkret təzahürüdür.

Görünən odur ki, Naxçıvanda yeni elektrik stansiyalarının tikintisi, Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadənin təmin edilməsi, əhalinin içməli su ilə təminatının yaxşılaşdırılması, aqrar sektorun davamlı inkişafının təmin olunması, eləcə də muxtar respublikanın paylayıcı elektrik şəbəkəsinin yenidən qurulması və bərpası muxtar respublikanın milli iqtisadiyyata inteqrasiya prosesini əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirməklə yanaşı, onu ümumi iqtisadi inkişafda əhəmiyyətli pay sahibi edəcək.(Report)]]> admin Wed, 12 Aug 2026 17:36:36 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20407 https://azbaku.org/index.php?newsid=20407
Azərbaycan minalardan təmizləmə sahəsində ABŞ ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır və problemin həlli üçün ABŞ texnologiyalarından istifadə etməyə ümid edir.

Bu barədə Azərbaycanın ABŞ-dəkı səfiri Xəzər İbrahim "Axios"a müsahibəsində bildirib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan adambaşına düşən göstəriciyə görə dünyanın ən çox minalarla çirklənmiş ölkələrindən biridir. İbrahim qeyd edib ki, müasir texnoloji nailiyyətlər minalardan təmizləmə prosesini sürətləndirməyə və səmərəliliyini artırmağa kömək edə bilər.

"Ümid edirik ki, bu məsələdə də ABŞ ilə əməkdaşlıq edə biləcəyik", - səfir deyib.

O vurğulayıb ki, minalardan təmizləmənin əsas aspektlərindən biri minaların yerinin dəqiq xəritələrinin olmasıdır. Bununla yanaşı, ərazilərin minalardan təmizlənməsi bahalı, uzunmüddətli və təhlükəli proses olaraq qalır.

"Əldə edilmiş razılaşmalar tez bir zamanda praktiki icra mərhələsinə keçir", - Xəzər İbrahim Ağ Evin hazırkı administrasiyası ilə səmərəli əməkdaşlıq barədə əlavə edib.]]> admin Wed, 12 Aug 2026 15:54:20 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20403 https://azbaku.org/index.php?newsid=20403

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı iştirak etdiyi tədbirlər və verdiyi müsahibə muxtar respublikanın qarşıdakı dövrdə artacaq strateji əhəmiyyətinə bir daha diqqət yönəldib. Ölkə başçısının nəqliyyat, enerji və təhlükəsizlik məsələlərinə dair fikirləri göstərir ki, Naxçıvanın coğrafi mövqeyinin siyasi və iqtisadi dəyəri yeni regional reallıqlar fonunda ciddi şəkildə artır. Bu dəyişimin isə əsas istiqamətlərindən biri TRIPP layihəsidir.

Sözügedən layihə Azərbaycanın tranzit potensialını və nəqliyyat imkanlarını genişləndirməklə yanaşı, uzun illər blokada şəraitində qalmış Naxçıvanın regional mövqeyinin köklü şəkildə dəyişməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Layihənin həyata keçirilməsi Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında Ermənistan ərazisindən keçən birbaşa quru bağlantısının formalaşmasına şərait yaradacaq. Bu isə muxtar respublikanın nəqliyyat təcridinin aradan qalxması və Azərbaycanın vahid nəqliyyat sisteminə daha sıx inteqrasiyası baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən Şanlı Zəfərdən sonra Azərbaycanın əsas məqsədlərindən biri də Naxçıvanla quru əlaqəsinin yaradılması olub. Prezident Naxçıvana səfəri zamanı bu məqama xüsusilə toxunub: "Zəngəzur dəhlizinin yaradılması bildiyiniz kimi, bizim təşəbbüsümüz olub. Azərbaycanın əsas hissəsini onun ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvanla birləşdirmək bizim çoxdankı arzumuz olub". Bu fikir də sübut edir ki, TRIPP layihəsi Azərbaycan üçün sadəcə yeni nəqliyyat xətti deyil, həm də ölkənin coğrafi baxımdan ayrı düşmüş iki hissəsi arasında birbaşa bağlantının yaradılması və bu bağlantının daha geniş regional nəqliyyat sisteminə inteqrasiyası baxımından strateji xarakter daşıyır.


Muxtar respublikanın Türkiyə, İran və Ermənistanla həmsərhəd olması da bu layihə çərçivəsində ona xüsusi üstünlük verir. TRIPP sayəsində Azərbaycanın əsas hissəsi, Türkiyə və İran arasında mühüm nəqliyyat halqasına çevrilə bilər. Belə bir vəziyyət isə Naxçıvana iqtisadi və geosiyasi üstünlük təmin edəcək. Yəni, Türkiyə ilə əlaqələr daha da güclənəcək, İran istiqamətindəki nəqliyyat imkanları genişlənəcək, regional ticarət dövriyyəsindəki rolu artacaq. Həm də nəzərə almaq lazımdır ki, TRIPP Naxçıvan üçün eyni zamanda Orta Dəhliz və Şimal-Cənub marşrutları baxımından da üstünlük deməkdir və qlobal miqyasda çəkisini artırır. Avropa ilə Asiyanı, Şimal ilə Cənubu birləşdirən bu nəqliyyat istiqamətləri dünya ticarətinin və logistikasının yenidən formalaşdığı bir dövrdə daha böyük əhəmiyyət qazanır. Bu marşrutların bir-biri ilə əlaqələnməsi Naxçıvana regional sərhədləri aşan nəqliyyat imkanları verə bilər. Ukrayna-Rusiya müharibəsi nəticəsində Asiyadan Avropaya yük daşınmasındakı təhlükəsizlik və qeyri-sabitlik, Yaxın Şərqdəki münaqişələr, enerji və ticarət yollarındakı problemlər və ləngimələr fonunda dünya üçün alternativ, təhlükəsiz və çevik nəqliyyat marşrutu yenidən gündəmə gəlib. Bu fonda yuxarı adı çəkilən dəhlizləri əlaqələndirən Naxçıvanın dünya miqyasında da çəkisinin artacağını əminliklə söyləmək olar. Bu da muxtar respublikanın əhəmiyyətini Azərbaycan və Cənubi Qafqaz miqyasından çıxararaq daha geniş Avrasiya və qlobal logistika sisteminə daşıyır.


Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanda səsləndirdiyi fikirlər və açıqladığı rəqəmlər də bu perspektivin miqyasını açıq şəkildə gözlər önünə sərir: "Bu gün mövcud olan dəmir yolunun yükaşırma qabiliyyəti 1,5 milyon tondur. İlkin mərhələ üçün Zəngəzur dəhlizinin və ümumiyyətlə, Şərq-Qərb dəhlizinin bir qolu olan bu yolun fəaliyyətə başlaması kifayətdir. Amma bizim istəyimiz ondan ibarətdir ki, bu nəqliyyat dəhlizindən ən azı 15 milyon ton yük keçsin". Bu, Naxçıvanın gələcəkdə yalnız daxili və regional yük daşımalarının təmin olunduğu ərazi deyil, beynəlxalq tranzit axınlarının mühüm hissəsinin keçdiyi logistika mərkəzi kimi formalaşdırılmasının nəzərdə tutulduğunu göstərir.

Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, TRIPP yalnız Ermənistan ərazisindən keçən bağlantının yaradılması ilə yekunlaşmır. Eyni zamanda muxtar respublikanın da nəqliyyat infrastrukturu yenilənir. Prezident müsahibəsində Naxçıvan dəmir yolunda işlərin başladığını, Ordubad və Sədərək istiqamətlərində mövcud olmayan hissələrin yenidən tikiləcəyini bildirib. Bu isə layihənin Naxçıvanın bütövlükdə nəqliyyat sisteminin yenidən qurulmasına təsir göstərəcəyini ortaya qoyur. Nəqliyyat imkanlarının bu səviyyədə yenilənməsi və genişlənməsi paralel olaraq Naxçıvanın iqtisadi inkişafı üçün də yeni mərhələyə keçid deməkdir. Çünki böyük bazarlara yük axınının təmin edilməsi, böyük bazarlara yaxınlıq ərazidə logistika, anbar təsərrüfatı, ticarət, xidmət və istehsal sahələrinin də inkişafı deməkdir. Bundan əlavə, yeni investisiyaların cəlbi, biznes imkanlarının genişlənməsi, yeni istehsal müəssisələrinin artması da muxtar respublikanın məşğulluğuna ciddi şəkildə təkan verəcək. Buna görə də TRIPP layihəsinə həm də iqtisadi strukturun dəyişməsi imkanı kimi da baxmaq lazımdır.


Bu da o mənaya gəlir ki, Naxçıvan üçün yeni dövr başlayır. Vaxtilə coğrafi mövqeyi onu təcrid mövqeyinə salsa da, bu gün regional və qlobal şəraitin dəyişməsi həmin coğrafi mövqeyi geosiyasi üstünlüyə çevirir. Yəni, TRIPP layihəsi muxtar respublikanın uzun illər davam edən nəqliyyat təcridindən çıxması, coğrafi mövqeyinin iqtisadi və geosiyasi üstünlüyə çevrilməsi və Azərbaycanın regional nəqliyyat sistemində daha böyük çəki qazanması üçün strateji imkan yaradır. Prezidentin açıqladığı 15 milyon tonluq yükdaşıma hədəfi də Naxçıvanın qarşıdakı dövrdə hansı miqyasda nəqliyyat mərkəzinə çevrilə biləcəyini göstərir. Bu potensial reallaşarsa, muxtar respublikanın əhəmiyyəti yalnız Azərbaycanın nəqliyyat sistemində deyil, daha geniş Avrasiya ticarət və logistika xəritəsində də əhəmiyyətli dərəcədə artacaq...(Report)]]> admin Wed, 12 Aug 2026 12:17:58 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20365 https://azbaku.org/index.php?newsid=20365
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan avqustun 8-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə zəng edib.

Bu barədə Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb.

Telefon danışığı zamanı tərəflər ABŞ Prezidenti Donald Trampın dəstəyi ilə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilmiş və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün bərqərar olmasını təmin etmiş Sülh Sammitinin birinci ildönümü, habelə Azərbaycan Respublikası ilə Ermənistan Respublikası arasında Sülh Sazişinin mətninin ilkin paraflanması münasibətilə fikir mübadiləsi aparıblar.

Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsində Prezident Donald Trampın və Amerika Birləşmiş Ştatları Hökumətinin oynadığı mühüm rolu xüsusi vurğulayıblar.

Tərəflər ötən il ərzində Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində əldə olunmuş irəliləyişi qeyd ediblər.

Söhbət zamanı iki ölkə arasında iqtisadi və ticari əlaqələrin inkişafının sülhün faydalarının konkret təzahürü olduğu vurğulanıb. Bu kontekstdə tərəflər Azərbaycanın neft məhsullarının Ermənistana ixracını, habelə tranzit yüklərin Azərbaycan ərazisindən Ermənistana və Ermənistandan digər istiqamətlərə daşınmasını qeyd ediblər.

Bundan əlavə, tərəflər Vaşinqtonda əldə edilmiş razılaşmalara uyğun olaraq TRIPP marşrutunun icrası ilə bağlı fikir mübadiləsi aparıblar.

Tərəflər sülh prosesinin irəlilədilməsi və regionda davamlı sülhün, sabitliyin, o cümlədən bağlantıların və iqtisadi əməkdaşlığın təmin olunması istiqamətində səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.

]]> admin Sat, 08 Aug 2026 14:01:31 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20360 https://azbaku.org/index.php?newsid=20360

Prezident İlham Əliyevin ABŞ-yə ötən il avqustun 8-9-da gerçəkləşən tarixi səfərinin ildönümüdür. Həmin səfər çərçivəsində qəbul edilən qərarlar, imzalanan Birgə Bəyannamə və aparılan danışıqlar regionda yeni siyasi və iqtisadi reallıqların formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Ümumiyyətlə, XXI əsrin geosiyasi reallıqları beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni siyasi konfiqurasiyanın formalaşmasına səbəb olur. Böyük güclər arasında rəqabətin artdığı, regional təhlükəsizlik mənzərəsinin yenidən qurulduğu bir dövrdə Cənubi Qafqaz da qlobal siyasi gündəliyin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Belə mürəkkəb şəraitdə Azərbaycanın həyata keçirdiyi müstəqil və balanslı xarici siyasət ölkəni regionun əsas geosiyasi güclərindən biri kimi möhkəmləndirib.

Son illərin siyasi prosesləri göstərir ki, Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin güclənməsi təsadüfi deyil. Bu, Prezident İlham Əliyevin uzunmüddətli strateji baxışa əsaslanan, milli maraqları prioritet hesab edən və dəyişən beynəlxalq şəraitə çevik uyğunlaşan siyasətinin nəticəsidir. ABŞ ilə münasibətlərdə müşahidə olunan yeni dinamika, eyni zamanda Azərbaycan-Ermənistan sülh gündəliyinin irəliləməsi də məhz bu siyasi xəttin məntiqi davamı kimi qiymətləndirilir.

ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin transformasiyası: yeni geosiyasi reallığın diktə etdiyi dəyişiklik

Azərbaycan ilə ABŞ arasında münasibətlər müxtəlif mərhələlərdən keçib. Xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, terrorizmlə mübarizə və regional sabitlik istiqamətlərində uzun illər formalaşmış əməkdaşlıq müəyyən dövrlərdə ABŞ-dən qaynaqlanan siyasi gərginliklə də müşayiət olunub.

Xüsusən Bayden administrasiyası dövründə Vaşinqtonun Cənubi Qafqaz və bölgənin lideri Azərbaycana qarşı tutduğu reallıqdan uzaq mövqe həmin dövrə kimi ikitərəfli münasibətlərdə əldə olunmuş nəticələrə ciddi zərbə vurdu. Sirr deyil ki, Bayden senator olanda belə Azərbaycana qarşı sanksiyaların təşəbbüskarlarından biri olmuş, prezident seçildikdən sonra isə onun administrasiyasının regionla bağlı baxışı parçalanma, münaqişələr, qarşıdurmalar çərçivəsində qurulmuşdur. Uzun dövr ərzində regionda ədalətə və sülhə nail olunmamasının əsas səbəblərindən biri də məhz bu amildən qaynaqlanıb. Sözün hər iki mənasında “yuxu rejimində” faəliyyət göstərməsi ilə yadda qalan Bayden Administrasiyası Azərbaycanın regionda aparıcı dövlət olmasını, onun potensialını düzgün qiymətləndirməmiş və ardıcıl şəkildə Azərbaycanla əlaqələri pozmaq xəttinə, obrazlı desək, yüksək sədaqət göstərmişdir.

Lakin beynəlxalq siyasətdə dəyişməyən maraqlar mövcuddur. Məhz buna görə ABŞ-də siyasi kursun dəyişməsi ilə Vaşinqtonun Cənubi Qafqaza baxışında da yeni tendensiyalar meydana çıxmağa başladı. Azərbaycanın enerji, logistika və regional təhlükəsizlik baxımından artan əhəmiyyəti ABŞ üçün daha praqmatik yanaşmanı zəruri etdi.

Əlbəttə, bu transformasiyanın əsas səbəbi yalnız ABŞ siyasətində baş verən dəyişiklik deyil. Azərbaycanın son illərdə qazandığı siyasi, iqtisadi və hərbi üstünlük beynəlxalq aktorların da regiona münasibətini yenidən formalaşdırıb.

Prezident İlham Əliyevin diplomatik strategiyası:

Milli maraqlar dəyişməyən prioritet kimi

Azərbaycanın xarici siyasətində əsas fərqləndirici xüsusiyyət qərarların milli maraqlar əsasında qəbul edilməsidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət hər hansı geosiyasi mərkəzdən asılı olmayan, çoxşaxəli əməkdaşlıq modelinə əsaslanır.

Bu model Azərbaycanın həm Qərb dövlətləri, həm Türkiyə, həm Mərkəzi Asiya ölkələri, həm də digər regional aktorlarla əməkdaşlığını paralel şəkildə inkişaf etdirməsinə imkan verib.

Prezident İlham Əliyevin siyasi fəaliyyətində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri prinsipial mövqedən geri çəkilməməsidir. Qarabağ məsələsində olduğu kimi, beynəlxalq münasibətlər sistemində də Azərbaycanın milli maraqları dövlət siyasətinin əsas istiqamətini təşkil edib.

Son nəticədə beynəlxalq tərəfdaşlar da regionun yeni reallığını qəbul etməyə məcbur olublar. “Tarixi hadisələri zaman yaradır, tarixi dönüşləri isə liderlər” tezisi ölkəmizin timsalında öz təsdiqini bir daha tapıb.

Vurğulamaq lazımdır ki, Ermənistan hazırda özünü sülh tərəfdarı kimi təqdim etsə də, tarixi proseslər bu yanaşmanın fərqli olduğunu göstərir. 2020-ci ildən əvvəl Ermənistanın işğalı genişləndirmək planları, müharibə dövründə Ermənistan ordusunun Azərbaycanın dinc şəhərlərini raket atəşinə tutması, 44 günlük müharibədən sonra revanşist planların davam etdirilməsi və 2023-cü ildə keçirilən antiterror əməliyyatından sonra yeni reallıqların qəbul edilməsi Azərbaycanın qətiyyətli siyasətinin nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Ermənistanın sülh prosesinə real şəkildə yönəlməsi məhz Azərbaycanın ardıcıl siyasəti və yaratdığı yeni regional reallıqlar fonunda mümkün olub. Buna görə də Azərbaycan həm qalib ölkədir, həm də regionda sülh gündəliyinin formalaşmasında əsas rol oynayan dövlətdir.

Ermənistanın qarşısında hazırda tarixi seçim dayanır. Artıq növbəti addımların məsuliyyəti İrəvanın üzərinə düşür. Top Ermənistanın tərəfindədir: ölkə konstitusiyasını dəyişmək, revanşist yanaşmalardan imtina etmək, regionda sülhə mane olan siyasi mirasla bağlı qərar vermək və yeni reallıqları qəbul etmək məcburiyyətindədir.

Azərbaycan üçün əsas məsələ ondan ibarətdir ki, sülh prosesi qarşılıqlı öhdəliklər və real addımlar üzərində qurulmalıdır. Çünki tarix göstərir ki, vaxtında görülməyən işlər sonradan daha mürəkkəb nəticələr yarada bilər. Azərbaycan xalqının ifadəsi ilə desək, “qalan işə həmişə qar yağar”.

Müharibədən sülhə: Azərbaycanın müəyyən etdiyi gündəlik

2020-ci il Vətən müharibəsi regionun siyasi xəritəsini dəyişdirdi. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü təmin etməklə yanaşı, münaqişədən sonrakı dövrün siyasi gündəliyini də formalaşdırdı.

Henri Kissincer deyirdi ki, “Diplomatiya müharibədə qazanılanı sülhdə qorumaq sənətidir”. Bu baxımdan müharibədən dərhal sonra Prezident İlham Əliyev regionda uzunmüddətli sülhün təmin olunması üçün prinsipial təkliflərlə çıxış etdi.

Azərbaycan həm də sülh müqaviləsində nəzərdə tutulan 5 prinsipin müəllifidir. Ölkəmizin irəli sürdüyü qarşılıqlı suverenliyin tanınması, sərhədlərin toxunulmazlığı və dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət kimi prinsiplər sülh prosesinin əsas istiqamətini müəyyənləşdirdi. Bu baxımdan Azərbaycanın yalnız hərbi qələbə qazanan dövlət deyil, həm də sülh gündəliyinin müəllifi kimi çıxış etməsi diqqət çəkir.

Ermənistan uzun müddət müxtəlif səbəblərlə bu prosesi ləngitməyə çalışsa da, bölgədə yaranmış yeni siyasi reallıq, Azərbaycanın iqtisadi və hərbi üstünlüyü, eləcə də beynəlxalq mühitin dəyişməsi nəticəsində sülh danışıqları praktik və sürətli mərhələyə daxil oldu. Bir faktı unutmayaq ki, ikinci dünya müharibəsi 1945-ci ildə başa çatsa da, Almaniya ilə Fransa arasında sülh müqaviləsi yalnız 1963-cü ildə Yelisey razılaşmaları ilə təsdiqləndi. Və tarixdə belə uzun çəkən sülhlər də az olmayıb. Bu mənada, Azərbaycan dünyaya sürətli və bitirici müharibə ilə yanaşı, həm də sürətli sülh modeli təqdim etdi.

Prezident İlham Əliyevin dəfələrlə vurğuladığı kimi, regionun gələcəyi qarşıdurmadan deyil, əməkdaşlıqdan keçir. Bu yanaşma artıq beynəlxalq platformalarda da daha geniş qəbul edilməyə başlayıb.

Xüsusi vurğulamalıyıq ki, ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin bu il fevralın 10-da Bakıya səfəri və Prezident İlham Əliyevlə görüşü regional sülh və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb. Tərəflər ikitərəfli əlaqələri gücləndirən “Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya”nı imzalayıblar. Bu sənəd də iki ölkə arasında münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini göstərən mühüm amillərdən biridir.

Regional liderlik və balanslı xarici siyasət

Son illərdə beynəlxalq sistemdə eyni vaxtda bir neçə böhran yaşanır. Rusiya-Ukrayna müharibəsi, Yaxın Şərqdə davam edən qarşıdurmalar, İran ətrafında artan gərginlik və qlobal enerji təhlükəsizliyi məsələləri dövlətlər qarşısında yeni çağırışlar yaradıb. Azərbaycan isə bu mürəkkəb şəraitdə balanslı xarici siyasət kursunu qoruyub saxlayıb. Bakı nə geosiyasi bloklaşmalara qoşulub, nə də milli maraqlarını kənar təsirlər qarşısında güzəştə gedib. Əksinə, müxtəlif siyasi mərkəzlərlə dialoqu davam etdirərək etibarlı tərəfdaş imicini daha da möhkəmləndirib.

Bu siyasətin nəticəsidir ki, Azərbaycan həm enerji təhlükəsizliyində, həm beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarında, həm də regional diplomatiyada əsas aktorlardan birinə çevrilib. Orta Dəhlizin inkişafı, Şərq-Qərb bağlantıları və TRIPP layihəsi-Zəngəzur dəhlizi fonunda Cənubi Qafqazın kommunikasiya imkanları ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırır.

Yeni mərhələnin siyasi memarlığı

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində güclü dövlət yalnız hərbi və iqtisadi potensialı ilə deyil, siyasi təşəbbüsləri ilə də seçilir. Azərbaycanın son illərdə nümayiş etdirdiyi diplomatik fəallıq göstərir ki, ölkə artıq regional proseslərin sadəcə iştirakçısı deyil, onların formalaşmasına təsir edən əsas aktorlardan biridir.

ABŞ ilə münasibətlərdə müşahidə olunan yeni dinamika, regionda sülh təşəbbüslərinin irəliləməsi və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması eyni strateji xəttin tərkib hissələri kimi görünür.

Bu proseslərin mərkəzində isə Prezident İlham Əliyevin milli maraqlara söykənən, praqmatik və ardıcıl siyasi kursu dayanır. Məhz bu siyasət Azərbaycanın müharibədən sonra yaranmış yeni geosiyasi reallıqları öz maraqlarına uyğun idarə etməsinə, regionda sabitlik gündəliyinin formalaşmasında fəal rol oynamasına və beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqelərini daha da möhkəmləndirməsinə şərait yaradıb.(Qafqazinfo)]]> admin Sat, 08 Aug 2026 10:00:40 +0400 https://azbaku.org/index.php?newsid=20357 https://azbaku.org/index.php?newsid=20357
Son illər geosiyasi risklərin artması, enerji bazarlarındakı dəyişkənlik və maliyyə sistemində qeyri-müəyyənliyin dərinləşməsi dünyanın aparıcı suveren fondlarını investisiya strategiyalarına yenidən baxmağa məcbur edib. Ənənəvi istiqraz və səhm portfelləri artıq təkbaşına uzunmüddətli dayanıqlılıq təmin etmir. Buna görə də qlobal investorlar infrastruktur, enerji, daşınmaz əmlak və digər real aktivlərə üstünlük verməyə başlayıblar.

Azərbaycan Dövlət Neft Fondu (ARDNF) də son illərdə məhz bu yanaşmanı ardıcıl şəkildə həyata keçirir. Fondun Perunun ən böyük müstəqil elektrik enerjisi istehsalçısı olan "Inkia Energy" şirkətinə yatırdığı investisiya isə təkcə növbəti maliyyə əməliyyatı deyil. Bu qərar ARDNF-nin qlobal investisiya xəritəsində yeni coğrafiyaya çıxışı və uzunmüddətli strategiyasında növbəti mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Bu investisiya qlobal infrastruktur investisiyaları üzrə aparıcı şirkətlərdən olan "I Squared Capital" ilə tərəfdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilib və Fondun həm sektor, həm də region üzrə şaxələndirmə siyasətini daha da gücləndirir.

Strateji əhəmiyyət daşıyan aktiv

ARDNF-nin investisiya etdiyi "Inkia Energy" Perunun ən iri müstəqil elektrik enerjisi istehsalçısı olmaqla yanaşı, Latın Amerikasının aparıcı enerji şirkətlərindən biridir.

2026-cı ilin fevralında Kanadanın CPP Investments pensiya fondunun şirkətin 50 %-lik payını əldə etməsi nəticəsində "Inkia Energy"nin ümumi müəssisə dəyəri 3,4 milyard ABŞ dolları həcmində qiymətləndirilib.

Hazırda şirkətin səhmdar strukturu belə formalaşıb: 50 % -"CPP Investments", 50 % - "I Squared Capital" tərəfindən yaradılmış xüsusi investisiya platforması (Continuation Vehicle).

ARDNF də məhz bu investisiya platformasının investorlarından biri kimi layihədə iştirak edir. Başqa sözlə, Fond birbaşa "Inkia Energy"nin səhmdarı deyil, "I Squared Capital"ın yaratdığı investisiya mexanizmi vasitəsilə həmin 50 %-lik payın investorları sırasına qoşulub. Bu model ARDNF-yə dünyanın aparıcı institusional investorları ilə eyni platformada iştirak etmək imkanı verir.


Güclü maliyyə göstəriciləri

"Inkia Energy" hazırda Peruda elektrik enerjisi istehsalının təxminən 22 %-ni təmin edir. Şirkət ümumi gücü 2,6 giqavat olan hidroelektrik, təbii qaz, günəş və külək elektrik stansiyalarını idarə edir.

Bununla yanaşı, şirkətin 4 giqavatdan artıq inkişaf portfeli mövcuddur və onun böyük hissəsi bərpa olunan enerji layihələrindən ibarətdir. Bu isə gələcək illərdə şirkətin dəyərinin artması üçün əlavə potensial yaradır.

Maliyyə baxımından da şirkət sabit gəlir modelinə malikdir. Mövcud qiymətləndirmələrə görə, illik gəliri 1,2-1,5 milyard ABŞ dollar, EBITDA göstəricisi isə 350-450 milyon ABŞ dolları arasında dəyişir.

Elektrik satışlarının təxminən 67 %-nin uzunmüddətli müqavilələr əsasında həyata keçirilməsi gəlirlərin proqnozlaşdırılmasını və pul axınının sabitliyini təmin edən əsas amillərdəndir.

Yeni kapital modeli

ARDNF-nin iştirak etdiyi əməliyyat çərçivəsində "I Squared Capital" təxminən 600 milyon ABŞ dolları həcmində "Continuation Vehicle" yaradıb.

Belə fondlar adətən yüksək keyfiyyətli və uzunmüddətli gəlir gətirən aktivlər üçün formalaşdırılır. Mövcud investorlar likvidlik əldə edir, yeni investorlar isə perspektivli aktivlərə daxil olmaq imkanı qazanırlar.

ARDNF-nin məhz belə platformaya qoşulması Fondun coğrafi şaxələndirmə ilə yanaşı, həm də beynəlxalq investisiya bazarında ən yüksək keyfiyyətli aktivlərin seçilməsi prinsipinə sadiq qaldığını göstərir.


Peru layihəsinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun ARDNF-nin Latın Amerikasında ilk müştərək investisiyası olmasıdır.

İndiyədək Fondun investisiya portfeli əsasən Avropa, Şimali Amerika və Asiya bazarlarında formalaşmışdı. Peru investisiyası isə Latın Amerikasını da Fondun strateji coğrafiyasına daxil edir.

Bu addım yalnız yeni bazara çıxış demək deyil. O, həm də ARDNF-nin regional risklərin balanslaşdırılması strategiyasını daha da gücləndirir. Nəticədə Fondun investisiya portfelində Latın Amerikasının payı artacaq və region üzrə diversifikasiya səviyyəsi yüksələcək. Bu isə hər hansı bir regionda baş verə biləcək iqtisadi və ya geosiyasi risklərin ümumi portfelə təsirini azaltmağa xidmət edir.

Peru investisiyası Fondun regional bölgüsündə də yeni mərhələ yaradır. Bu il iyulun 1-nə olan məlumata görə, ARDNF-nin investisiya portfelində ən böyük pay 27,5 %-lə Şimali Amerikanın, 27 %-lə Avropanın, 9,9 %-lə isə Asiyanın payına düşür. Latın Amerikasının payı isə cəmi 0,1 % təşkil edib.

Məhz "Inkia Energy" layihəsi bu göstəricinin artmasına səbəb olacaq. Həcm baxımından dəyişiklik böyük görünməsə də, onun strateji əhəmiyyəti kifayət qədər yüksəkdir. Çünki Latın Amerikasında ilk müştərək investisiyanın həyata keçirilməsi ARDNF-nin gələcəkdə region üzrə yeni layihələrə çıxışı üçün platforma formalaşdırır. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə Fondun coğrafi diversifikasiyasını daha da dərinləşdirə bilər.


Enerji transformasiyasından qazanc

Dünya enerji sektoru sürətlə dəyişir. Dekarbonizasiya, enerji təhlükəsizliyi və bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı artıq qlobal investisiya qərarlarının əsas istiqamətlərinə çevrilib.

"Inkia Energy" də məhz bu transformasiyanın mərkəzində yerləşən şirkətlərdən biridir.

Şirkətin portfelində hidroelektrik və təbii qaz stansiyaları ilə yanaşı, günəş və külək elektrik stansiyalarının olması enerji mənbələrinin balanslaşdırılmasına imkan verir.

Bundan əlavə, gələcək inkişaf layihələrinin əsas hissəsinin bərpa olunan enerji üzrə planlaşdırılması şirkətin uzunmüddətli perspektivdə daha yüksək dəyər qazanacağına dair gözləntiləri gücləndirir.

ARDNF-nin investisiya qərarını şərtləndirən əsas amillərdən biri də Perunun enerji sektorunun inkişaf perspektivləridir. Ölkədə elektrik enerjisinə tələbatın davamlı artması, yeni istehsal güclərinə ehtiyac və bərpa olunan enerji layihələrinin genişlənməsi enerji şirkətləri üçün uzunmüddətli inkişaf imkanları yaradır.

Bu baxımdan "Inkia Energy"nin bazarın təxminən 22 %-ni nəzarətdə saxlaması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Belə bazar payına malik şirkətlər adətən iqtisadi dalğalanmalara daha davamlı olur, sabit pul axını formalaşdırır və yeni layihələrə investisiya etmək üçün daha geniş maliyyə imkanlarına malik olurlar.

Beləliklə, ARDNF yalnız bugünkü gəlir gətirən aktivə deyil, gələcəyin enerji infrastrukturuna investisiya qoymuş olur.

Latın Amerikası perspektivli investisiya istiqaməti kimi

Peru layihəsi ARDNF üçün yalnız yeni bazara çıxış deyil, həm də Latın Amerikasında investisiya imkanlarının qiymətləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Son illər region enerji, nəqliyyat və kommunal infrastruktur layihələrinə yönələn beynəlxalq kapitalın əsas ünvanlarından birinə çevrilib. Əhalinin artması, urbanizasiya, sənayeləşmə və elektrik enerjisinə tələbatın yüksəlməsi yeni investisiya ehtiyacları yaradır.

Beynəlxalq maliyyə institutlarının qiymətləndirmələrinə görə, inkişaf etməkdə olan bazarlarda düzgün seçilmiş infrastruktur layihələri inkişaf etmiş ölkələrdəki analoji aktivlərlə müqayisədə daha yüksək gəlirlilik potensialına malik olur. Eyni zamanda, iqtisadi artım davam etdikcə belə aktivlərin bazar dəyərinin yüksəlməsi ehtimalı da artır. Bu baxımdan ARDNF-nin regiona erkən mərhələdə daxil olması gələcək investisiyalar üçün də əlverişli zəmin yaradır.


Dünyanın aparıcı investorları ilə eyni platformada

Layihənin digər mühüm üstünlüyü tərəfdaş seçimidir. "I Squared Capital" hazırda dünyanın ən böyük infrastruktur investisiya şirkətlərindən biridir. Şirkətin idarəetməsində 60 milyard ABŞ dollarından artıq aktiv mövcuddur və portfelinə 70-dən çox ölkədə fəaliyyət göstərən 100-dən artıq şirkət daxildir.

Belə investorlarla əməkdaşlıq yalnız konkret layihənin uğuru kimi qiymətləndirmək olmaz. Bu, həm də ARDNF-nin qlobal maliyyə bazarlarında etibarlı və peşəkar institusional investor kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

Bir sözlə, Neft Fondunun Peru investisiyası adi maliyyə əməliyyatından daha geniş məna daşıyır.

Qlobal investisiya bazarında infrastruktur aktivləri son illər institusional investorların ən çox üstünlük verdiyi istiqamətlərdən birinə çevrilib. Bunun əsas səbəbi bu layihələrin uzunmüddətli və proqnozlaşdırılan pul axınları yaratmasıdır.

Xüsusilə enerji infrastrukturu iqtisadiyyatın baza elementlərindən biri hesab olunur. Elektrik enerjisinə tələbat iqtisadi tsikllərdən nisbətən az asılı olduğundan, bu sahəyə yatırılan vəsaitlər digər aktiv sinifləri ilə müqayisədə daha dayanıqlı gəlir mənbəyi hesab edilir. Məhz buna görə dünyanın aparıcı suveren fondları son illərdə infrastruktur portfellərinin çəkisini ardıcıl şəkildə artırırlar.

Bu qərar bir tərəfdən Fondun infrastruktur aktivlərinin portfeldəki çəkisini artırır, digər tərəfdən isə investisiyaların regional bölgüsünü genişləndirərək Latın Amerikasının ARDNF portfelində payını yüksəldir. Eyni zamanda, Fond qlobal enerji transformasiyasının yaratdığı yeni imkanlardan faydalanmaq üçün perspektivli enerji aktivlərində mövqeyini gücləndirir.

Beləliklə, Peruya yönələn investisiya ARDNF-nin aktiv portfelinə əlavə olunan növbəti layihədən daha artıq məna daşıyır. Bu qərar Fondun qlobal investisiya strategiyasında yeni regionun formalaşdığını, Latın Amerikasının portfeldəki payının artmağa başladığını və infrastruktur aktivlərinin uzunmüddətli inkişaf modelində daha mühüm yer tutduğunu göstərir. Dünyanın aparıcı institusional investorları ilə eyni platformada həyata keçirilən bu layihə ARDNF-nin beynəlxalq maliyyə bazarlarında etibarlı tərəfdaş və strateji investor kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Bununla yanaşı, Fondun gələcəkdə Latın Amerikasında yeni enerji və infrastruktur layihələrində iştirak imkanlarını da genişləndirir.(Report)]]> admin Fri, 07 Aug 2026 18:11:36 +0400